زن در متون مقدس

به نام خدا

زن هم‌سرشت با مرد يا تجسم شر در جهان؟

دوازدهمين جلسه سلسله کلاسهاي «زن در متون مقدس»، در حسينيه ارشاد برگزار شد. در اين جلسه رضا عليجاني در ادامه ويژگي‌هاي آئين يهود به اين ويژگي‌ها اشاره كرد:

رسميت نهاد ديني _ مجازات‌هاي خشن حقوقي و مذبهي (و قتل‌عام مقدس، فراتر از جهاد مقدس؛ و صدايي مغاير آن مبتني بر صلح‌خواهي و انسان‌دوستي) _ موعودگرايي (انتظار مسيح) _ نظريه سياسي يهود (مبتني بر حكومت يهوه؛ اما سير قوم يهود از دموكراسي قبيله‌اي اوليه تا سلطنت، و زندگي تحت حكومت‌هاي مختلف و اطاعت و همكاري با آنها بوده است)،  ديالكتيك شوم يهودگرايي و يهودستيزي (سرسختي و ماندگاري)، سازماندهي قوم يهود و داشتن محصول جمعي فكري، نفرت و مصلحت در برخورد با مسيح و مسيحيان، زندگي عمدتاً راحت‌تر يهوديان در جوامع اسلامي.

عليجاني در ادامه بحث زن در آئين يهود، در ابتدا، بحث زن در خانواده را كه از جلسه قبل ناتمام مانده بود، با ذكر اين نكات ادامه داد: ازدواج (و زن) درجه دوم (پيله‌گش كه به متعه و كنيز ترجمه شده است)، برخي اقدامات حمايتي از زوج‌هاي جوان، برخي اقدامات حمايتي از زنان (در رابطه با استقلال اقتصادي، و يا درباره زنان مطلقه و بيوه)، طلاق (كه عمدتاً مردانه بوده است)، ارث (محروميت زنان از ارث، و رفرم‌هايي كه تدريجاً صورت گرفته است).

وي سپس بقيه نكات مربوط به زن در آيين يهود را چنين برشمرد:

حجاب (سختي‌گيري شديد تلمودي بر حجاب)، زن موضوع هديه و معامله، برخي قوانين سخت‌گيرانه خشن (مانند سوزاندن و سنگسار در رابطه با زنان خطاكار)، عدم تصوير و تأكيد آشكار جنسي (مثلاً در رابطه با بهشت)، تملك و كنيزي دختران اسير، برخورد اخلاقي و حمايت حقوقي و عاطفي از زنان، ادبيات عامه‌گرا (تكرار تمثيل فاحشه در كتاب مقدس)، تأكيد بر شادي و استفاده از موسيقي در ترويج دين و مراسم و عبادات مذهبي)، زن تجسم شر (اشاره به رؤياي بشكه و نشان دادن زن به عنوان تجسم شر، مشابه جعبه پاندورا در اساطير يونان و فرهنگ قوي زن‌ستيزانه در عرفان يهودي _ قبالا _ كه شيطان را زاده قلمرو زنانه مي‌داند و عدم حضور زنان در عرفان يهودي، برخلاف عرفان مسيحي و اسلامي.

عليجاني در انتهاي بحث باز به شيوه و متدلوژي اين كلاس در بررسي متون مقدس، به ويژه تأكيد و توجه به دوصدايي‌هاي حاضر در متن اشاره كرد و به طور مثال طرح زن به عنوان تجسم شر را مغاير برخي ديگر از آموزه‌هاي كتاب مقدس (مثلاً هم‌سرشتي مرد و زن در داستان خلقت) معرفي نمود.

وي در پايان كلاس به نبي‌هاي مردمي بني‌اسرائيل درود فرستاد. و آرزو كرد روزي آرمان‌هاي عدالت‌طلبانه، انسان‌دوستانه و صلح‌جويانه آنها (همچون: «در آن روز شمشيرها به گاوآهن و نيزه‌ها به داس تبديل خواهد شد، در آن روز گرگ و بره از يك آبشخور آب خواهند نوشيد، در آن روز اشك ديدگان زدوده خواهد شد و...) تحقق بايد.

در جلسه آينده كلاس زن در متون مقدس، بحث زن در آيين مسيحيت آغاز خواهد شد. اين جلسه (استثنائاً، به خاطر ماه رمضان) نيم ساعت زودتر (ساعت 5 بعدازظهر 24 مهرماه) برقرار مي‌شود.